19 Μαΐ 2015

Το Στήθος


Ενρί Ματίς, Μπλέ γυμνό 1, 1952.



Φρέσκια ψίχα αχνιστού ψωμιού
Το σφιχτό μου στήθος
Κόψτε με το χέρι, φάτε το ζεστό
Να σμιλέψετε ήθος

Πορτοκάλι ζουμερό πάνω σε νερό
Το σφριγηλό μου στήθος
Τη δροσιά του να έχετε
Πιείτε τη χαρά του για χορό και ύφος

Ρουμπινί κρασί αγιωργίτικο
Το πλούσιό μου στήθος
Γουλιά γουλιά απολαύστε το
Θα στεργιωθεί ο μύθος

Μαξιλάρι πούπουλο
Το απαλό μου στήθος
Γευτείτε το μες στο όνειρο
Μονωδιακός ο ήχος

Φάτε με
Πιέστε με
Ρουφήξτε με
Κουράστε με
Κομματιάστε με
Κατασπαράξτε με

Μονάχα μεγαλώστε!


Σημ. Το ποίημα αφιερώνεται στη Μαρία, στις μανάδες και τις κόρες.

19 Απρ 2015

Έρευνα και πίστη. Μια κυριακάτικη, θραυσματική προσέγγιση.



Free from time. Έργο του Ιρανού ζωγράφου Hessam Abrisham. 
Μεικτή τεχνική σε καμβά.



Έχω επιλέξει μεγαλύτερη σιωπή γύρω από τα πολιτικά πράγματα. Αφενός διότι αισθάνομαι την ανάγκη να διαφυλάξω τον λόγο από το να ευτελίζεται σε κραυγές. Αφετέρου διότι έχω από χρόνια εθιστεί στην επιστημονική διάρθρωση του λόγου και στην τεκμηρίωση. Στιγμές διαισθητικής ενόρασης καταυγάζουν με το φως τους και οργανώνουν το λόγο γύρω από άξονα.

Πόση μα πόση διαφορά έχει αυτό από τη μαντική καφενείου, τη μετατροπή του άγχους μας και της κακότροπης αδημονίας μας σε πρόβλεψη, τις κάθε λογής αυτοεκπληρούμενες προφητείες, τις ιαχές που προκύπτουν από τη βαθιά απογοήτευση που γεννά η ψευδαίσθηση της παραδείσιας, δίχως σπίλο, κατάστασης πραγμάτων!

Δεν μιλώ για ό,τι δεν γνωρίζω, και αυτή τη στιγμή είναι πολλά τα άγνωστα σημεία σε μια διαρκώς εν εξελίξει δυναμική κατάσταση.

Μήτε λαχταρώ να οδηγήσω πλήθη, μήτε διά της μπουρδολογίας να υπερυψωθώ πάνω από τα πλήθη. Και δεν θα το ανέφερα καθόλου, αν δεν συνέβαινε να είναι φαινόμενο τόσο βασανιστικά συχνό, όσο και τραγελαφικά προφανές, σε μια προφάνεια εκτυφλωτική για όλους πλην του δύστυχου κάθε φορά εμπλεκόμενου...

Βαδίζουμε σε δύσβατη πορεία, κι ο νους μας πρέπει να είναι άδειος από αγωνιώδη ερωτήματα, οι δυνάμεις μας δεν πρέπει να σπαταλιούνται παρά να συντηρούν τη βέλτιστη φυσική κατάσταση.

Περιφρονώ για πολλοστή φορά τη δήθεν φιλοσοφική απαισιοδοξία, κάστρο απόρθητο για τους περισπούδαστους ρέκτες μιας αέναης καταστροφής.

Παραμένω με τη μαρξιστική θεώρηση, της φιλοσοφίας, της σκέψης, του λόγου που ζητούμενό του είναι να αλλάξει τον κόσμο.

Με δυο λόγια, ζω σε όλο το βάθος την πασχάλια χαρά, τον Αναστάντα και νικητή του κράτους του θανάτου.

Ἀνέστη Χριστὸς καὶ νεκρὸς οὐδεὶς ἐν τῷ μνήματι.

Ἀνέστη Χριστὸς καὶ πεπτώκασι δαίμονες.

Ἀνέστη Χριστὸς καὶ ζωὴ πολιτεύεται.

31 Ιαν 2015

Πέτρα την Πέτρα







Με ροζιασμένα χέρια
Πέτρα την πέτρα
Οικοδομούμε την ελπίδα.


Φωτογραφία μου από Σαλονίκη. Πύργος Λευκός με κόκκινες κεράμους κι ιδρώτα πάνω στις πέτρες και το χώμα.

13 Δεκ 2014

Γενικοάνθρωποι και Μέγαρα Σύμβολα της Διαπλοκής





Στα Μέγαρα στα Μέγαρα, αχ κι εγώ να έμπαινα!
(Σατιρικόν)


Τι θα έλεγε ο αείμνηστος Αγουρίδης αν έβλεπε να γίνονται θεολογικές εκδηλώσεις για τη Δημοκρατία στο Μέγαρο Μουσικής;

Έφυγε νωρίς και δεν πρόλαβε να γνωρίσει το χάλι μας του τελευταίου καιρού. Μακαρίζει σήμερα κανείς εκείνους που έφυγαν και μάλλον θλίβεται για εκείνους που μένουν. Ζούμε σε συγκλονιστικούς καιρούς και νομίζω ότι έχουμε στοιχειώδη υποχρέωση συνέπειας λόγων και πράξεων.

Καλώς υψώνονται οι φωνές για τον εκδημοκρατισμό της Εκκλησίας.

Όταν όμως υψώνονται μέσα από το λαμπρακικό άντρο και μέγαρο της διαπλοκής, ένα μέγαρο που χτίστηκε στα χρόνια μας με τον ιδρώτα του προσώπου μας και το χρήμα του ελληνικού λαού, χυμένο και απαλλοτριωμένο από το συγκρότημα Λαμπράκη, όταν μόλις πρόσφατα το διασώσαμε και πάλι αλλά δεν αποδώθηκε ως περιουσία στον λαό που το πλήρωσε και το ξαναπλήρωσε, για ποια δημοκρατία ο λόγος;

Λυπάμαι πολύ που σας χαλάω τη σούπα, συνομήλικοι και μεγαλύτεροι συνάδελφοι. Λυπάμαι που αμφισβητώ την αγιογραφία σας, που ψηφίδα ψηφίδα, γιορτή τη γιορτή, ομιλία την ομιλία έχετε με κόπους κατασκευάσει.

Δεν μπορεί όμως να μιλάτε για Εκκλησία και για παραεκκλησιαστικές οργανώσεις, όπως τη Ζωή, και παράλληλα να αποδέχεστε τις προσκλήσεις των οργανώσεων αυτών για ομιλίες.

Δεν μπορεί να κρίνετε το σκοτάδι των απαρχαιωμένων και αντιδημοκρατικών εκκλησιαστικών τρόπων, γινόμενοι έργω διαπρύσιοι κήρυκες του "εκσυγχρονισμού" όπως τον γνωρίσαμε. Και για ποια δημοκρατία μιλάτε; Για μια μεταδημοκρατία, ελάχιστα απέχουσα από τον φασισμό; Αυτή που διοχετεύει το δημόσιο πλούτο στις τσέπες μιας ολιγαρχίας που επιδιώκει να ελέγξει όλες τις όψεις της ζωής και ιδίως τον πολιτισμό;

Τα πάντα όλα για τη λάμψη φίλτατοι; Περάσατε με την πλευρά του επιστάτη; Και όλα αιτιολογημένα με τις αγαθότερες, ιερότερες, ιεραποστολικότερες ιδέες; Ισχυρίζεστε πώς δεν γίνεται τάχα για τη λάμψη αλλά γιατί πιστεύετε στο λόγο που εκφέρετε;
"Δείξον μου την πίστη σου εκ των έργων σου", λέει κάπου το ευαγγέλιο... και η διάθεσή μου δεν είναι να αναζητήσω την παραπομπή. Σημασία δεν έχει η παραπομπή, σημασία έχει αυτό που έχει μείνει μέσα μας, αυτό που έχει γίνει ένα με τη σάρκα μας.
Είναι επιλογή για κάποιους να μένουμε στις άκρες και τα σπήλαια, όχι αδυναμία ή φθόνος. Είναι επιλογή που πολλές δεκαετίες οικοδομήσαμε.

Και ναι μεν οι αστοί εξ υμών έχουν τη δικαιολογία τους στη γενική φιλοσοφία της ζωής τους.
Οι επαναστάτες όμως; Αυτοί που έχουν δήθεν ζευγαρώσει με την επανάσταση και δεν την ξεκαβαλάνε το τελευταίο διάστημα αλλά καλούν και οπαδούς, μαζί να "νικήσουμε τον φιλελευθερισμό", τι δουλειά έχουν στα Μέγαρα; Αυτοί που έχω με τα αφτιά μου ακούσει τη βροντώδη κριτική τους για τον πλούτο τον εκκλησιαστικό, τι δουλειά έχουν στα μαλακά χαλιά;

Φοβάμαι και τρέμω τους "γενικοανθρώπους", μια μεθερμηνεία του "ανθρωποθέου" του Πόποβιτς. Προτιμώ αυτούς που βάζουν σφάγιο το κορμί τους, σαν τον Ρωμανό, παρά αυτούς που σφαγιάζουν τα πάντα στο βωμό μιας ανούσιας προβολής. Δεν πα να 'ναι γεροντάδες της ερήμου, γεροντάδες των Αθηνών και Ευρωπαίοι γεροντάδες.

Ούτε θεατής δεν θα έρθω στο χορό. Πολύ λυπάμαι.

7 Δεκ 2014

Τα Μωρά και τα Νήπια



 Εύη Βουλγαράκη, Ανατολή Ανατολών, 2014.
Ακουαρέλα και μολύβια σε χαρτί 300gr. Διαστάσεις 19 x 24 cm.



"...ἀλλὰ τὰ μωρὰ τοῦ κόσμου ἐξελέξατο ὁ Θεὸς, ἵνα τοὺς σοφούς καταισχύνῃ, καὶ τὰ ἀσθενῆ τοῦ κόσμου ἐξελέξατο ὁ Θεὸς, ἵνα καταισχύνῃ τὰ ἰσχυρά..." (1Κορ 1: 27).

Λες και γράφτηκε για την εποχή μας, για τις καταστάσεις μας, για τις μέρες και τις ώρες που ζούμε.
Γράφτηκε ασφαλώς για την τάξη των διανοουμένων, αυτή τη νόθα τάξη.
Μια τάξη στην οποία ανήκω, αλλά και στην οποία δεν έχω την παραμικρή εμπιστοσύνη.

Η διάθεση κοινωνικής ανόδου, σχέσεις υποτέλειας με τους ισχυρότερους και προπετούς περιφρόνησης εκείνων που θεωρούνται κατώτεροι, είναι το κύριο ζήτημα της διανόησης διαχρονικά. Και πολύ δεν έχουν αλλάξει τα πράγματα από την εποχή που ο διανοούμενος, φιλόσοφος, δάσκαλος, συγγραφέας, καλλιτέχνης, αναζητούσε προστασία στην αυλή κάποιου ευγενούς για να μπορέσει να δημιουργήσει.

Η εποχή πολλούς "φιλοσόφους ἀσόφους δεικνύουσα" μας καλεί να αναμετρηθούμε με τον βαθύτατο εαυτό μας, τις βαθύτατες ανάγκες μας.

Αν μια κατηγορία ανθρώπων έχει σήμερα κυρίαρχες ευθύνες, κι αν έχει δραματικά επιβεβαιώσει το αυλικό της ρόλο, είναι η κατηγορία της διανόησης.

Σε συνθήκες που καθημάζεται όλος ο ελληνικός λαός και γκρεμίζεται η κοινωνία, αφού έχει καταστραφεί μεθοδικά η συνοχή της με αλλεπάλληλα στρατηγήματα, οι διανοούμενοι έχουν ευθύνες όσο ποτέ. Είναι καιρός να τις αναλάβουν.

Και πιστεύω βαθύτατα, αν και ενάντια στα εν στενή εννοία συμφέροντά μου, ότι η μεγαλύτερη αυστηρότητα πρέπει να δειχθεί σε εμάς. Στην περίπτωση των διανοουμένων που η φυσική τους θέση είναι να εμπνέουν και να οδηγούν μια κοινωνία.

Η αποτυχία μας θα είναι ασύγνωστη.

Αλλά δεν θα ξαφνιαστώ αν μας ξεράσει η ιστορία και αν την οδηγήσουν τα μωρά και τα νήπια...

19 Νοε 2014

Πλῆθος







Εἷς ἦχος ἐπικράτησε
Κι ἐμεῖς διαλυθήκαμε ἡσύχως.


Ζωγραφικὸ ἔργο τοῦ Σπύρου Βασιλείου.

23 Οκτ 2014

Αμβλύτητα


Λουντμίλα Κόρολ, Χωρίς Τίτλο.



Η απογοήτευση είναι αίσθημα αμβλύ. Ικανό να σε περιζώσει με σκέψεις θυμόσοφες, κυκλοτερείς, αναστοχαστικές. Δημιουργεί μια επιφάνεια, μιαν ασπίδα που φιλτράρει το φως και την οξύτητα των έξω παραστάσεων.

Το φως, φιλτραρισμένο και λεπτό παράγει συνθήκες θερμοκηπίου, όπου φύονται τρυφεροί μίσχοι και φυτά. Εκεί περιδιαβαίνεις, νωχελικά, και γεύεσαι τη θαλπωρή του περιβάλλοντος. Εκεί συναντιέσαι με άλλους θυμόσοφους ομοίους. Εκεί κουνάς το κεφάλι σημειώνοντας τη ματαιότητα της κάθε προετοιμασίας για μάχη. Εκεί χαϊδεύεσαι.

Η απογοήτευση είναι αίσθημα που γεννά θαλπωρή. Συχνά γεννά και κάποια αυτοπεποίθηση, μια υπόνοια πείρας, μια υποψία γεροντικής σοφίας, μια απόγευση ανωτερότητας. Εκεί αποσύρεσαι, ως απόμαχος της ζωής.

Τα από εδώ και μπρος τα παρακολουθείς σαν θεατής.

Εκεί αργοσβήνεις παρατηρώντας τον συντελούμενο θάνατό σου σαν γεγονός σε ξένο σώμα, σαν ειδήσεις μακρινές. Εσύ ήδη ενώνεσαι με τη μοίρα της φύσης, την ανακύκληση των εποχών, το αναπόδραστο της ιστορίας, το πεπρωμένο των λαών να υποτάσσονται.

Εκεί ζούμε, συλλογικά, και εξίσου μοναχικά όλο το τελευταίο διάστημα.

11 Οκτ 2014

Σιρόκος





Ο ήλιος
Αποθέτει κίτρινα στεφάνια
Σε φρέσκους τάφους
Αγοριών και κοριτσιών

Οι ζωντανοί
Άταφα κουφάρια
Καλοτυχίζουν
Τη μοίρα των νεκρών

Η σκόνη ίπταται
Πάνω απ’ την πόλη του Κομπάνι
Τα βουνά σκορπίσαν
Στο διάβα του Σιρόκου

Χώμα δεν έχει μείνει να σταθείς
Μήτε ψωμί μήτε νερό μήτε δρόμος
Φύλλα χρυσανθέμων μαδημένα
Οι άνθρωποι

Γυναίκες καταβρέχουνε τη γειτονιά με αίμα
Μπροστά στο βλέμμα δολοπλόκου
Αδιάφορου θεατή
Μήπως φυτρώσει ο μίσχος της ζωής

Εδώ δεν γράφονται ποιήματα
Χαλάστηκε η φωλιά
Εδώ λαλούν τα καριοφίλια
Και σιγήσαν τα πουλιά


6 Οκτ 2014

Η Βουβή Αφήγηση






Η ιστορία γράφεται από τη σκοπιά των ισχυρών. Στους πολέμους επικυριαρχεί η γραφή των νικητών. Η αφήγηση των ηττημένων είναι μια αφήγηση ψιθυριστή, αυτολογοκριμένη, εμπιστευτική, που αφορά κυρίως τον κύκλο των ιδίων. Ο ιστορικός ερευνητής χρειάζεται γενικότερα να καταβάλει μεγάλο μόχθο προκειμένου να ερευνήσει την ιστορία από μια ειδικότερη σκοπιά, κοινωνικών στρωμάτων που δεν επικυριαρχούν και δεν ηγούνται της ιστορίας. Έτσι, για παράδειγμα, η ιστορία από τη σκοπιά των γυναικών καθίσταται μια δύσβατη όσο και ενδιαφέρουσα εξερεύνηση.

Η ιστορική περίοδος που διανύουμε δεν διαφέρει σε κάτι, ως προς αυτό. Και σήμερα, η κεντρική μας αφήγηση δεν λαμβάνει καθόλου υπόψη της τη σκοπιά των φτωχών. Οι φτωχοί δεν έχουν φωνή, για να αφηγηθούν τη ζωή τους, το μόχθο τους, τον αγώνα τους τον καθημερινό, τα πάθη τους, τις μικρές νίκες ή ήττες της καθημερινότητάς τους, τα αισθήματα που τους κατακλύζουν, τη σκέψη τους.

Η αφήγηση των φτωχών δεν υπάρχει όχι μόνο όχι μόνο στο πλαίσιο της συστημικής κυρίαρχης αφήγησης, που σχεδόν ταυτίζεται με την προπαγάνδα των ΜΜΕ, αλλά δεν υπάρχει ούτε στον εναλλακτικό και διαδραστικό τρόπο ενημέρωσης που υπάρχει εν δυνάμει στο διαδίκτυο.

Οι φτωχότεροι του κοινωνικού αυτού κυβερνοχώρου διαθέτουν στέγη, ρεύμα και τηλέφωνο, και διαθέτουν φωνή που θέτει τις δικές τους πολιτικές και κοινωνικές προτεραιότητες. Οι όλο και περισσότερο πτωχευμένοι μικροαστοί, επαγγελματίες, υπάλληλοι, όλο και περισσότερο τείνουν να αγνοούν την ύπαρξη των εντελώς απόκληρων, εκείνων που στις παρυφές της κοινωνίας ζουν άστεγοι, και πάμφτωχοι, με κύριο μέλημα τη συντήρηση της ύπαρξής τους, τη βολή ή τη ζεστασιά τους κάθε μέρα, κάθε ώρα ή κάθε στιγμή.

Δεν είναι ότι πέθαναν όλοι. Δεν είναι ότι κοινωνικές υποδομές τους απορρόφησαν. Δεν είναι ότι τα παγκάκια νέου τύπου και οι άλλες επινοήσεις των δημάρχων τους έσπρωξαν σε όλο και πιο απόμερα μέρα. Είναι η συνήθεια. Έχουμε επιλέξει να μη βλέπουμε, να μην ακούμε κάτι που έχει εξελιχθεί σε μέρος της δικής μας κανονικότητας, που μας προσφέρει όλο και μικρότερη συναισθηματική έξαρση, ξάφνιασμα, αναστάτωση.

Η φωνή ενός ανθρώπου που ετοιμάζεται να κάνει ένα απονενοημένο διάβημα, είναι βουβή. Μόνο η πράξη είναι εύγλωττη και ηχηρή.

Μάλλον όμως φταίνε τα μάτια και τα αφτιά μας, που δεν προσφέρονται για ακροατήριο τέτοιων αφηγήσεων πόνου.

Η βουβή αφήγηση μας αναστατώνει τόσο που σβήνουμε και τα τελευταία της ίχνη στη συνείδηση. Πόσο μάλλον στην ιστορία. Η αφήγηση των φτωχών θα παραμείνει βουβή. Εικασίες θα απομείνουν και ξεθωριασμένα στατιστικά, αλλ' όχι ανθρώπινα υποκείμενα.